ESWT
ESWT’nin açılımı ; vücut dışından uygulanabilen şok tedavisidir. Non-invazif ‘dir, yani girişimsel bir müdahele değildir.
Extrakorporeal şok dalgaları; enerjinin su altında ani salınımı ile oluşan basınç dalgalarıdır. Şok dalgaları akustik özellikleri su ile benzer ortamlarda dağılır.Dokuda yüksek basıncı takiben ani düşük basınç oluşur.Şok dalgalarının dokudaki ani basınç değişim etkisi yüzeyler arasında yüksek gerilime neden olarak kalsifiye dokunun kırılmasına neden olur. Böbrek taşı ve sonradan dokularda gelişen kalsifikasyonlar kırılabilir fakat kemik doku üzerinde kırılma etkisi gözlenmez.
ESWT’nin dokudaki etkileri nelendir ?
Dokuda oluşturulan mikrotravma hasarlı bölgede yeni kan damarlarının oluşumunu tetikler.Böylece dokunun kendi kendini onarma mekanizması uyarılmış olur.
Bozulmuş olan dolaşım onarılır ve zedelenme sonucunda oluşan zararlı metabolitler dokudan hızla uzaklaştırılır.
Tendinopati denilen tendon rahatsızlıklarında yeni damar oluşumunu ve dolaşımı arttırarak lokal büyüme faktörü ve lokal ajanların salınımını sağlar.Böylece hücre ve kök hücreleri uyarıp normal doku üretimini uyarır.
ESWT ağrıyı azaltır mı ?
ESWT ağrılı uyarının iletimini azaltır, zedelenmiş bölgede ağrıya neden olan metabolit ve maddelerin dolaşım arttırarak dokudan uzaklaştırılmasını ve totalde ağrının azaltılmasını sağlar.
Klinik etkinliği nedir?
Klinik etkinliği %50 ile % 90 arasında değişmektedir.FDA tarafından topukta kullanımına 2000 yılında dirsekte kullanımına 2003 yılında onay verilmiştir. Sadece semptomatik değil, sorunun kaynağına yönelik bir tedavi olduğu için hastalarda çok kısa sürede son derece olumlu yanıt alınma ihtimali oldukça yüksektir.
Dirsek ağrısındaki etkinliği nasıldır?
Dirsek bölgesinde ağrı en fazla ön kol kaslarının tutunduğu dirsek dış yan bölgesinde gelişir.Buradaki problem kasların tutunduğu yerdeki zorlanmadan oluşan zedelenme ve inflamasyondur. Bu hastalık tenisçilerde fazla görüldüğü için tenisçi dirseği olarak da bilinir denir.
Konservatif tedaviden yanıt alınamayan hastalarda uygulanabilir. Dirsek ağrılarındaki etkinliği yaklaşık % 85 gibi yüksek bir orandır. Hastalara 5- 10 gün ara ile 3 veya 5 kez uygulanır.
Topuk ağrısında kullanımı ve etkinliği nedir ?
Topuk ağrısının en sık nedeni ayak tabanındaki zorlanma ile planter fasianın (ayak tabanındaki zar )topukta yapıştığı yerde zedelenme ve doku reaksiyonun oluşmasıdır. Eğer süreç devam ederse bu bölgede kemik çıkıntı gelişir buna topuk dikeni denir.
Fazla kilo, ayak taban bozuklukları,uzun süre ayakta kalma, uygun olmayan ayakkabı kullanılması önemli nedenler arasındadır. Çoğunlukla hasta sabah kalktığında ilk adımlarda şiddetli ağrı hisseder ve yürümekte zorlanır.
ESWT tedavisi ile zedelenen tendon ve doku kanlanmanın artması ile hızla iyileşme sürecine girer.Ani basınç değişikliği ile zaman içinde oluşmuş olan kireçlenmede erime gözlenir.
Etkinlik ilk haftadan itibaren başlar ve kişilerin kısa sürede normal hayatlarına dönmeleri sağlanır.
ESWT’nin omuz bölgesindeki ağrılarda kullanımı nasıldır ?
Omuz bölgesi kaslarında gerek yapısal eklem darlıklarında gerekse eklemin zorlanması sonrasında dokuda gelişen inflamasyon süreci uzarsa tendonlarda kalsifikasyonlar gelişebilir. Kişinin günlük aktivasyonu belirgin oranda kıstlanır.
ESWT tedavisi uygulanan omuz hastalarında % 70’e yakın klinik başarı sağlanmıştır.
ESWT yine benzer mekanizmalar ile gelişebilen achill tendon ve patellar tendon problemlerine kullanılmaktadır.
ESWT’nin kas ağrılarında kullanımı var mıdır?
Günümüzde kliniklere başvuran ağrılı hastaların en fazla yakındıkları bölge boyun-sırt ve bel bölgesidir. Buradaki ağrıların önemli bir kısmı kas kökenli ağrılardır.Ağrı ,tutukluk ve o bölgede hassasiyetle karakterize miyofasial ağrı ki halk arasında kulunç olarak da bilinir, şiddetli kas ağrının en önemli nedenlerinden birisidir.
Özellikle ofiste çalışan ve gün içerisinde kısıtlı hareket edebilen, stresli bir çalışma hayatına sahip kişilerde çok sık rastlanan bir rahatsızlıktır.
Hassas noktalara ESWT’nin uygulanması ile gevşeyemeyen kas grubunda rahatlama sağlanır. Dolaşımında arttırılması ile tekrar oluşum engellenir.
ESWT; vücut dışından uygulanabilmesi ve uygulamın kalaylığı ile günümüzde giderek kullanımı artan bir yöntemdir.